درباره ما تماس با ما پارسی العربیه English
سه شنبه | 1398/08/21
دوره های آموزشی خانه بیداری اسلامی
تاریخ درج مطلب 1394/10/07
منبع : خانه بیداری

رفت و برگشت بین مساله های امروز و تاریخ گذشتهدوره های آموزشی خانه بیداری اسلامی

نظریه مهدویت تشیع، «پایان تاریخ غربی»را نمی­پذیرد و «عالم دینی» را پایان محتوم تاریخ می­داند. با این حساب، ما بین دو حلقه تمدنی گذشته و آینده قرار گرفته­ایم و انقلاب اسلامی درصدد وصل­کردن این دو حلقه به یکدیگر است. انقلاب اسلامی خود، دوره­ای از ادوار یک حرکت بلندمدت تاریخی­ است، که «بیداری اسلامی» نام دارد. بیداری اسلامی حرکتی پرفراز و نشیب در جهان اسلام و ایران اسلامی است در مواجهه با امواج تمدن غربی.  

بصیرت تاریخی که با تامل در ماجرای پرفراز و نشیب بیداری اسلامی و به طور خاص، تحولات تاریخ معاصر ایران حاصل می­شود، می­تواند بصیرت سیاسی را در عصر انقلاب اسلامی کلید بزند. بالارفتن بصیرت سیاسی در انقلاب اسلامی و در این زمان، می­تواند خود بصیرت تاریخی را افزایش دهد و این رفت و برگشت بین بصیرت سیاسی و تاریخی می­تواند یک قدرت در تحلیل و تفکر در مسائل سیاسی و اجتماعی امروز به ما بدهد. دوره­های آموزشی خانه بیداری اسلامی زمینه­ای برای این رفت و برگشت­ها است...

 معرفی دوره­های آموزشی

دوره­های آموزشی خانه بیداری اسلامی، به همّت «واحد آموزش» این مجموعه، با هدف آشنایی مخاطبان عرصه­های فکری دانشگاهی و حوزوی و امثالهم و با پی گرفتن «مباحث تاریخی و تمدنی» برگزار می­گردد. در این دوره­های آموزشی سعی بر آن بوده است در «زمینه­ای از مباحث تاریخی» مساله­های امروز و افق تمدنی پیش روی انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گیرد. بررسی «اندیشه­ی تاریخی» نهفته در نهضت­ها و جنبش­های معاصر و کاوش در جریان­های فکری و فرهنگی فعال در این تحولات، محتوای اصلی این برنامه بوده است.

دوره­های قابل برگزاری

 تاریخ تکامل بیداری اسلامی و عقلانیت شیعی در ایران معاصر

سرفصل­های آموزشی:

الف- اصول شناخت و فهم تاریخ معاصر ایران

مفهوم­شناسی: تاریخ تاریخ نقلی، تاریخ تحلیلی، فلسفه تاریخ

فلسفه تاریخ الهی و غیرالهی: ضابطه­مندی تاریخ، عوامل محرّک تاریخ، سیر کلان تحولات تاریخی

ب-  از ورود اسلام به ایران تا تکوین هویت شیعی ایرانیان

نحوه ورود اسلام به ایران، جایگاه هجرت امام رضا(ع) از مدینه به مرو در تاریخ ایران اسلامی، حکومت­های نیمه مستقل از دستگاه خلافت عباسی در ایران اسلامی، نحوه گذار از تسنن به تشیع در ایران

ج- جایگاه عصر صفویه در تاریخ معاصر ایران

زمینه­های شکل­گیری حکومت صفویه، شمایی کلی از تاریخ صفویه، وضعیت دین، فرهنگ و سیاست در عصر صفوی، روابط علما و حکومت در دوره صفویه، علل سقوط و افول صفویه

د- هویت ملی ایرانیان

جایگاه صفویه در هویت ملّی ایرانیان، فراز و فرود هویت ملّی در دوره­های تاریخی ایران معاصر، چالش­های هویت ملّی

توضیح بیشتر: هویت، از جمله مقولات همیشه مطرح مباحث تمدنی، فرهنگی و جامعه شناسی بوده و هست. در این باره، باید از هویت ایرانیان پرسش و تامل کرد. پاسخ اجمالی اندیشه تاریخی خانه بیداری اسلامی به این پرسش، بحث "لایه­های هویتی ایرانیان" است که در عمیق ترین این لایه­ها تشیع قرار دارد. در این سرفصل، علاوه بر بحث در مورد هویت، به سیر ورود اندیشه شیعی(در صدر اسلام) به ایران و عمیق شدن آن در لایه­های هویتی ایرانیان(تشکیل دولت مستقل شیعی ایران در عهد صفوی و رشد و بالندگی آن) پرداخته می­شود.

ه- ابعاد فرهنگی سیاسی عصر قاجار؛ از جنگ ایران و روس تا نهضت تحریم تنباکو

جهان در عصر قاجار، مقایسه مناسبات فرهنگی ایران و غرب در ادوار مختلف تاریخی، تفاوت­های سلطنت قاجار و سلطنت صفوی، پیامدهای فرهنگی و سیاسی جنگ ایران و روس، ابعاد فرهنگی و سیاسی نهضت تحریم تنباکو.

توضیح بیشتر:  نهضت تحریم تنباکو اولین نهضت اجتماعی فراگیر به رهبری مرجعیت بود. در این نهضت، مرجعیت دینی تشیع که بعد از عهد صفوی، کمتر بروز و ظهور اجتماعی سیاسی تحول دهنده­ داشت، این بار ورودی کاملا جدی و همه جانبه به عرصه سیاسی کرده و معادلات و دوگانه­های خاص مردم- حکومت و یا حکومت- فرنگ را دچار تغییرات عمده­ای می­کند. پس از نهضت تحریم تنباکو، عظمت خودساخته شاهانه از یک سو و محاسبات غلط استعمار خارجی از شرایط داخلی ایران و دست کم گرفتن قدرت مذهب و مرجعیت دینی از سوی دیگر، دچار تعییرات عمده­ای شد. از این رو، این نهضت را باید از اساسی­ترین مقدمات تاریخی انقلاب اسلامی دانست.

و- ابعاد فرهنگی و سیاسی نهضت مشروطیت 

زمینه­های شکل­گیری نهضت، پیامدهای نهضت و حوادث پس از آن، چالش سنت و تجدد در دوره مشروطیت و پس از آن، جریان­شناسی گروه­های فعال فکری و فرهنگی در نهضت مشروطیت، آسیب­شناسی تمدنی نهضت مشروطیت

توضیح بیشتر: نهضت مشروطیت در این سیر تکاملی، یک نقطه عطف به حساب می­آید. این نهضت با همه کش و قوس­ها، تغییر خط­ها و اختلافات داخلی میان راهبرانش، یک تجربه مهم در تاریخ سیاسی اجتماعی مرجعیت و روحانیت شیعی به حساب می­آید. ذیل این سرفصل، علاوه بر مباحث کلی تاریخی مربوط، از مدنیت شیعی شکل گرفته حول نهضت مشروطه و نیز مواجهه آن با سیر ورود اندیشه مدرن به ایران، صحبت می­شود.

ز- مفهوم شناسی اندیشه مدرن

سیر تکاملی عقلانیت شیعی در ایران، از مقطعی به بعد قطعا متوجه غرب و اندیشه­های خاص شکل گرفته در آن، نیز می­باشد. از این رو باید اجمالا غرب را مورد بررسی و تامل نطری قرار دهیم. در این سرفصل، کلیاتی کوتاه و مختصر از مفاهیم کلیدی اندیشه مدرنیته (از جمله اومانیسم، سکولاریسم و لیبرالیسم) بیان می­شود.

ح- ابعاد فرهنگی و سیاسی دوره پهلوی اوّل 

تفاوت مدرنیزاسیون و مدرنیته، وضعیت جهان بعد از جنگ­جهانی اوّل و آغاز دوره جدید استعماری، زمینه­های روی کارآمدن و سقوط رضاخان، تاسیس حوزه علمیه و سیاست علما در مواجهه با رضاخان، طرح­ها و برنامه­های فرهنگی و سیاسی رضاخان: باستان­گرایی، غرب­گرایی، مقابله با شعائر مذهبی و حوزه­های علمیه و ...

ط-  ابعاد فرهنگی و سیاسی دوره پهلوی دوّم

وضعیت جهان پس از جنگ جهانی دوم و آغاز سیاست­های استعماری آمریکا در ایران، تحلیل ابعاد و آسیب­شناسی نهضت ملّی­شدن صنعت نفت، کودتای 28 مرداد و پیامدهای آن، جریان­های فرهنگی و فکری فعال در عصر پهلوی دوم، ویژگی­های سیاسی و فرهنگی دربار پهلوی، آشنایی با شخصیت­های اثرگذار و محوری دستگاه پهلوی، ...

ی- ابعاد نهضت امام خمینی(ره)؛ از نهضت پانزده خرداد تا تشکیل نظام اسلامی

ویژگی­های خاصّ سیاسی و فرهنگی سلطنت پهلوی پس از ارتحال آیت­اله بروجردی، تحلیل زمینه­ها و ابعاد نهضت پانزده خرداد، ویژگی­های خاصّ مدل مبارزه امام خمینی(ره) با سلطنت پهلوی، اقدامات امام خمینی(ره) در نهادسازی و نظام­سازی

توضیح بیشتر: در این سرفصل شخصیت و نهضت امام خمینی بعنوان نقطه اوج سیر تکاملی عقلانیت شیعی مطرح شده و مورد بحث و بررسی قرار می­گیرد. نهضت امام خمینی که به انقلاب اسلامی منجر شد، نهضتی­ست که جامع خاستگاههای نهضت­ها و امواج قبلی­. و از این رو، افق آینده انقلاب اسلامی، فراسیاسی و تمدنی قلمداد می­شود.

ک- نظریه تمدنی رهبر انقلاب

تبیین نظریه پنج مرحله­ای رهبر انقلاب از انقلاب اسلامی تا تمدن نوین اسلامی، الزامات حرکت به سمت تمدن نوین اسلامی، نهضت نرم افزاری، تولید علم، تحول در علوم انسانی، الگوی پیشرفت بومی و...

 1. تاریخ روشنفکری دینی در ایران

سرفصل­های آموزشی:

   نگاهی اجمالی به سیر تاریخی قرون وسطی و شکل گیری نهضت اصلاح دینی(پروتستانیسم)

  • نگاهی به سیر تاریخی و فلسفی رنسانس و اندیشه مدرن
  • نگاهی به وضعیت دین در جهان مدرن
  • سیر تاریخی ورود مدرنیته به ایران
  • روشنفکری دینی در عصر قاجار (نگاهی به آرا و اندیشه­های سیدجمال­الدین اسدآبادی)
  • روشنفکری دینی در عصر پهلوی(نگاهی به آرا و اندیشه­های مهندس بازرگان و دکتر علی شریعتی)
  • بررسی نظریه پروتستانیسم اسلامی
  • روشنفکری دینی در عصر انقلاب اسلامی(نگاهی به آرا و اندیشه­های دکتر عبدالکریم سروش)

  2. تبیین نظریه چهار موج بیداری اسلامی

سرفصل­های آموزشی:

  • تبیین اجمالی نظریه چهار موج بیداری اسلامی

حرکت بیداری اسلامی در سیر تکاملی خود با چهار موج همراه بوده است. این موج­ها دربردارنده حرکت­های نظامی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی تمدنی است. که هر دو جنبه سلبی(در مقابل استبداد داخلی، و سلطه غربی) و ایجابی(نهادسازی سیاسی، نظام سازی، تولید و تکون اندیشه فرهنگی و مدنظر قرادادن افق تمدنی) را به همراه داشته است.

  • نحوه گذار ایرانیان از تسنن به تشیع
  • موج اول و دوم بیداری اسلامی؛ ابعاد فکری و سیاسی حضور علمای شیعه در نهضت تحریم تنباکو و نهضت مشروطیت
  • موج سوم بیداری اسلامی؛ ابعاد مبارزه مواجهه علما با وضعیت سیاسی و فرهنگی عصر پهلوی
  • موج چهارم بیداری اسلامی؛ ابعاد نهضت امام خمینی(ره) و نظریه تمدنی رهبر معظم انقلاب اسلامی

   3. نام­ها و نهضت­ها

سرفصل­های آموزشی:

  • ضرورت نقد نسبت­ها و تصحیح صورت سازی وجود تاریخی ما
  • نقش حاجی کلباسی در استقلال عالمان شیعی در ایران معاصر
  • سیدمحمدباقر شفتی و نفی سلطه استعمار انگلیس
  • مروری بر حیات سیاسی ملاعلی کنی
  • مروری بر حیات سیاسی و علمی سیدعبدالحسین لاری
  • شهید شیخ فضل الله نوری، ضابطه اجتهادی علیه بدعت گرایی غربی
  • دوزعیم شیعه مکتب اصفهان در قیام تنباکو و نهضت مشروطه
  • کودتای 28 مرداد، ماهیت نهضت نفت
  • مروری بر اقدامات علمی و سیاسی میرزای شیرازی (صاحب فتوای تحریم تنباکو)
  • پیرامون آخوند خراسانی(صاحب فتوای مشروطه) و میرزای نائینی(نظریه پرداز مشروطه)
  • شهید مدرس و میراث مشروطه خواهان
  • بررسی مدل رهبری امام خمینی در انقلاب اسلامی با قیام­های پیشین

هم اکنون خانه بیداری اسلامی، آمادگی برگزاری کارگروه ویا دوره آموزشی(بسته به نوع تقاضا و مخاطب) در موضوعات دیگری از جمله موارد زیر را نیز دارد:

  • مروری بر سیره سیاسی اجتماعی معصومین(ع)
  • آشنایی با اندیشه­های تمدن غرب
  • آشنایی با مفاهیم و مباحث کلی فلسفه تاریخ
  • آشنایی با تاریخ معاصر اصفهان و ویژگی­های خاص آن

توضیحات کلی

فرآیند برگزاری دوره­های آموزشی:

دوره­های آموزشی خانه بیداری اسلامی، به درخواست مجموعه­های مختلف دانشجویی و طلّاب، و با طراحی آموزشی توسط خانه بیداری اسلامی و با ارائه اساتید این مجموعه، به صورت کوتاه­مدت و بلندمدت برگزار می­گردند.

انتخاب موضوع و تنظیم محتوا

مجموعه­های علاقه­مند می­توانند دغدغه­های فکری و فرهنگی خود جهت برگزاری دوره­ها را با «واحد آموزش» مطرح نمایند و «موضوعِ محوری» دوره­ی آموزشی را با هماهنگی این مجموعه مشخّص نمایند. لازم به ذکر است موضوعات مطرح شده در دوره­های قبلی، بخشی از نظام محتوایی این مجموعه را تشکیل می­دهد و بسته به سطح مخاطبان و نوع درخواست مجموعه­های برگزارکننده، امکان برگزاری دوره­های آموزشی با موضوعات متنوع­ دیگری-البته در چهارچوب محتوای پژوهشی مجموعه خانه بیداری- وجود دارد.

نوع نشست­

نشست­های دوره­های آموزشی به طور عمده در دو قالب­ سخنرانی و کارگاه آموزشی انجام می­شود.

محل برگزاری دوره­های آموزشی

محل برگزاری کلاس­ها و جلسات دوره، در خانه بیداری یا مکانی به پیشنهاد مجموعه برگزارکننده خواهد بود.

خدمات کمک آموزشی

علاوه بر ارائه مباحث آموزشی توسط اساتید، بازدید علمی از مجموعه تاریخی خانه مشروطیت و ارائه مشاوره در زمینه سیر مطالعاتی مباحث تاریخ معاصر از دیگر اقداماتی است که در این دوره­ها دنبال می­شود

دوره­های برگزارشده:

  1. تاریخ تکامل بیداری اسلامی در ایران معاصر

مجموعه درخواست کننده: سازمان بسیج دانشجویی استان اصفهان

نوع دوره: کوتاه­مدت – متمرکز (مرداد و شهریور 93)

  1. تاریخ روشنفکری دینی در ایران

مجموعه درخواست کننده: انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه اصفهان

نوع دوره: کوتاه­مدت – به صورت هفتگی (آبان و آذر 93)

  1. نقد و بررسی مستند انقلاب 57 در نظر به چهار موج بیداری اسلامی

مجموعه درخواست کننده: مدرسه علمیه رکن­الملک

نوع دوره: کوتاه­مدت – متمرکز ( بهمن 93)

سرفصل­های آموزشی:

تبیین نظریه چهار موج

الگوی سیاست­ورزی امام(ره)؛ نقد و بررسی نحوه­­ی تصویرسازی مستند «انقلاب 57» از امام خمینی(ره)

وابستگی دستگاه پهلوی؛ نقد و بررسی نحوه­ی تصویرسازی مستند «انقلاب 57» از نوع مواجهه شاه با بیگانگان

توسعه بی­بنیاد؛ نقد تصویرسازی مستند «انقلاب 57» از توسعه اقتصادی در عصر پهلوی

  1. معلّم تمدن­ساز

مجموعه درخواست کننده: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فرهنگیان (مشهد و اصفهان)

نوع دوره: کوتاه­مدت – متمرکز (شهریور 94)

سرفصل­ها: تاریخ تکامل عقلانیت شیعی در ایران معاصر + ضرورت نگاه و افق تمدنی در عصر حاضر، نقش معلمان و مربیان در پیش­برد نگاه تمدنی

  1. تاریخ تکامل عقلانیت شیعی در گستره تاریخ معاصر ایران

مجموعه درخواست کننده: مدرسه علمیه میرزاحسین

نوع دوره: بلندمدت – هفتگی (از شهریور 94 تاکنون)

علاقه­مندان به برگزاری چنین دوره­هایی می­توانند به «واحد آموزش» خانه بیداری اسلامی مراجعه و یا از طریق رایانامه خانه به نشانی info@khanebidari.ir ، اقدام به ارائه درخواست نمایند. بدیهی ست برای هماهنگی هرچه بیشتر و بهتر، گفتگو و مفاهمه حضوری، در این باره لازم است.

آدرس خانه بیداری اسلامی: خیابان نشاط- کوچه چهاردهم

شماره تماس:32226619

برای ارسال نظرات از فرم پایین استفاده کنید.
مسئولیت نوشته ها به عهده نویسندگان آنهاست و نمایش آنها به معنی تایید نظرات آنها نیست.
نام :

پست الکترونیکی :

نظر شما :
خانه بیداری اسلامی
ویژه ها
اینفوگرافی
نشریات خانه بیداری اسلامی
خانه بیداری اسلامی
کتابخانه
خانه بیداری اسلامی
خانه بیداری اسلامی
سایت های وابسته